حسين مير حيدر

398

معارف گياهى ( فارسى )

كشوت مسهل و مدّر مىباشد و قاعده‌آور است . ترشح عرق و شير را افزايش مىدهد و خيساندهء آن معمولا مؤثرترين شكل مصرف آن است . دم‌كردهء آن براى يرقان و تقويت معده مفيد است و با سركه مسكّن سكسكه مىباشد و خونريزى را بند مىآورد و اگر آب آن با سكنجبين خورده شود ، مسهل صفرا مىباشد و براى يرقان بسيار مفيد است . توجه شود كه تخم گياه نبايد كوبيده شود بلكه معمولا در كيسه كتانى بسته‌اى آن را پخته و مىمالند تا عصاره‌اش خارج شود . مقدار خوراك از آب 70 گرم و از جرم گياه در دم‌كرده‌ها 60 گرم است . ممكن است ايجاد آشفتگى كند از اين نظر بايد با كتيرا خورده شود . مقدار خوراك از تخم آنكه قوىتر است 8 گرم است . دكتر شليمر در مورد خواص كشوث به نقل از تحفه مىنويسد كه عصارهء آن مخلوط با سكنجبين براى رفع اختلالات صفرا در بيمارى زرد يرقان بسيار مؤثر است و تخم آن مدّر و قاعده‌آور است و به صورت ضماد براى كاهش درد مفاصل « 1 » بسيار مؤثر است . نسخه‌اى براى تهيه شربت كشوث كه براى تقويت معده و تسكين درد مفاصل و استسقا مفيد است و رفع انسداد كبد كند : پوست ريشهء كاسنى 150 گرم ، پوست ريشه رازيانه 100 گرم ، تخم كاسنى 100 گرم ، پوست ريشهء كرفس 50 گرم ، تخم رازيانه 50 گرم ، تخم كشوث 25 گرم . مجموع داروهاى فوق را به استثناى تخم كشوث نيم‌كوفته كرده در 1500 گرم آب سه شبانه‌روز مىخيسانند و بعد جوشانيده و سپس تخم كشوث را در كيسه كتانى بسته‌اى ريخته در محلول جوش آمده مىاندازند تا 2 - 1 جوش بزند پس از آن مجموع را صاف كرده با 4 كيلوگرم شكر سرخ قوام مىآورند و هربار 70 - 35 گرم از آن را مىخورند . نسخهء ديگرى از شربت كشوث : پوست ريشهء كاسنى 35 گرم ، ريشهء رازيانه 35 گرم ، تخم كاسنى 25 گرم ، تخم خيار 25 گرم ، مغز تخم خربزه 25 گرم ، مغز تخم گرمك 25 گرم ، رازيانه يا انيسون 25 گرم ، تخم كشوث 25 گرم . كليهء مواد فوق به استثناى تخم كشوث را با آب بجوشانند و تخم كشوث را در كتان بسته‌اى در ديگ اندازند 2 - 1 جوش بخورد پس از آن آن را ماليده و صاف نموده با 350 گرم شكر سرخ و 200 گرم سركه ، مجموع را بجوشانند تا قوام آيد و هربار 60 - 40 گرم

--> ( 1 ) . Arthritis